|
|
Doperslijst van Krommeniedijk |
 |
De doperslijst van Krommeniedijk is viermaal zo lang als die van Krommenie. Hierin staan de namen van de personen die door de autoriteiten als dopers geregistreerd zijn (er kunnen doublures in voorkomen): |
|
Aechte Arisd |
||
|
Aechte Jacobs of Aechte Jacob Remmez |
dochter van Jacob Remmez, zuster van Hillegont | |
|
Aechte Mathijsd |
echtgenote van kuiper Willem Dircxz Bijstervelt, moeder van Trijntje en zuster van Barend Mathijsz of Baert Mathysz. Zij verscheen in 1534 voor de rechtbank, samen met Anna Jans Gerrytsdr en Katheryne Jansdr, en is toen waarschijnlijk vrijgesproken. Maar haar doperse geloof verwierp zij niet, zodat ze op 16 maart 1535 door het Hof van Holland ter dood werd veroordeeld. Hoewel zij volgens sommige bronnen op 12 juni van dat jaar gratie ontving. | |
|
Aegte Melis |
echtgenote van Willem, en wellicht zuster van Claes Melis. Zij is op 15 april 1534 in Den Haag op de brandstapel verbrand. | |
|
Aechte Pietersd |
||
|
Aechte Pieter Albrechtsz |
||
|
Aef Dirks |
dochter van Dirck Nannez | |
|
Aeff Pietersd of Nele Pietersd |
(meer informatie volgt onder deze tabel) | |
|
Alue (Aluwer) Gerritsd |
||
|
Anna Jan Gerritsd |
dochter van Jan Gerritsz. Zij verscheen in 1534 voor de rechtbank, samen met Aechte Mathijsd en Katheryne Jansdr. | |
|
Anna IJsbrandsd |
zuster van Jannetje Ysbrantsd? | |
|
Aris Gerritsz |
dit is tevens de naam van een wederdoper uit Limmen | |
|
Baernt Baerntsz |
||
|
Barend Mathijsz of Baert Mathysz |
broer van Aechte Mathijsd | |
|
Bertel Jacobsz |
||
|
Brecht Arisd |
||
|
Catharijne Jansd of Katheryne Jansdr |
weduwe van Dirck Fredericxz alias Vaertgen van Krommeniedijk. In 1534 samen met haar dorpsgenoten Anna Jan Gerrytsdr en Aechte Mathijsdr voor de rechtbank verschenen. Zij verhuisde echter naar Leiden, wat door de autoriteiten werd geregistreerd, zodat zij ook in haar nieuwe woonplaats in de gaten kon worden gehouden. | |
|
Catharyne Willemsd |
weduwe van Dirck Reyers, moeder van Rentge | |
|
Catherina Pietersd of Katherina Pietersd |
||
|
Claes Claes Jonker of Klaes Klaes Jonker |
Hij is op 15 april 1534 in Den Haag op de brandstapel verbrand. | |
|
Claes Dircxz of Klaes Dirksz |
Hij is op 15 april 1534 in Den Haag op de brandstapel verbrand. | |
|
Claes Melis |
wellicht broer van Aegte Melis. Hij is op 15 april 1534 in Den Haag op de brandstapel verbrand. | |
|
Cornelis Luytgensz of Kornelis Luytsz |
echtgenoot van Duif Ziericksd, en wellicht de zoon van Luytgen Gerritsz en Trijn en de broer van Gerrit Luytgensz, Jacob Luytgensz, Jan Luytgensz, Pieter Luytgensz en Symon Luytgensz. Hij is op 15 april 1534 in Den Haag op de brandstapel verbrand. | |
|
Dirck Gerrits van den Bus |
Hij is op 15 april 1534 in Den Haag op de brandstapel verbrand. | |
|
Dirck Vredericxz alias Vaertgen van Krommeniedijk |
leraar, echtgenoot van Catharijne Jansd. Hij werd op 26 maart 1534 samen met zijn dorpsgenoot Jan Pieter Eggesz en nog vijf anderen in Haarlem onthoofd. | |
|
Duif Ziericksd |
weduwe van Cornelis Luytgensz (na zijn veroordeling) | |
|
Egge van Westzanen |
||
|
Egge Claes Jansz |
afkomstig uit Wormer, echtgenoot van Aechte | |
|
Frans Jansz |
schipmaker, hij ontving een geldboete ter 'civiele verbetering' | |
|
Fije Dircksd |
||
|
Gerrit Luytgensz |
echtgenoot van Griet Pietersd, en wellicht de zoon van Luytgen Gerritsz en Trijn en de broer van Cornelis Luytgensz, Jacob Luytgensz, Jan Luytgensz, Pieter Luytgensz en Symon Luytgensz | |
|
Gerritje Gerritsd |
||
|
Goer Fredericksd |
echtgenote van Pieter Fransz | |
|
Griet |
echtgenote van Vredrick Aerntsz | |
|
Griet Dircxs |
||
|
Griet Maertensz |
||
|
Griet Pietersd |
echtgenote van Gerrit Luytgensz | |
|
Griet Pietersd |
weduwe van Jan Pieter Eggersz (na zijn veroordeling) | |
|
Guerte |
echtgenote van Heinrick Walichsz, en moeder van Maritgen? | |
|
Guerte Dircks |
echtgenote van Jacob Pietersz | |
|
Guerte Dircxd |
echtgenote van Jan Arysz | |
|
Guerte Maertensd |
echtgenote van Steffen Jacobsz | |
|
Guerte Simonsd |
echtgenote van Pieter Luytgensz | |
|
Heinrick Walichsz of Heyne Waligsz |
echtgenoot van Guerte. Hij is op 15 april 1534 in Den Haag op de brandstapel verbrand. | |
|
Hillegont Amelgersd |
||
|
Hillegont ('Amipers'? De naam is onleesbaar, wellicht Aemkers) |
||
|
Hillegont Jacobs of Hillegont Jacob Remmez |
dochter van Jacob Remmez, zuster van Aechte | |
|
Hillegont Pietersd |
echtgenote van Jan Baerntsz | |
|
Jacob Luytgensz |
wellicht de zoon van Luytgen Gerritsz en Trijn en de broer van Cornelis Luytgensz, Gerrit Luytgensz, Jan Luytgensz, Pieter Luytgensz en Symon Luytgensz | |
|
Jacob Rem |
vader van Aechte en Hillegont | |
|
Jacob Pietersz alias Jacob Aertsz |
echtgenoot van Guerte Dircks | |
|
Jan Aertsz |
||
|
Jan Baerntsz |
echtgenoot van Hillegont Pietersd | |
|
Jan Baertsz |
echtgenoot van Weyburch Claesd | |
|
Jan Dircxz |
echtgenoot van Marie Dircksd | |
|
Jan Egtwarken, ook Jan Walen genoemd |
Hij is op 15 april 1534 in Den Haag op de brandstapel verbrand. | |
|
Jan Luytgensz |
wellicht de zoon van Luytgen Gerritsz en Trijn en de broer van Cornelis Luytgensz, Gerrit Luytgensz, Jacob Luytgensz, Pieter Luytgensz en Symon Luytgensz | |
|
Jan Pieter Eggesz |
leraar, echtgenoot van Griet Pietersd. Hij werd op 26 maart 1534 samen met zijn dorpsgenoot Dirck Vredericxz alias Vaertgen van Krommeniedijk en nog vijf anderen in Haarlem onthoofd. | |
|
Jannetje Ysbrantsd |
zuster van Anna IJsbrandsd? | |
|
Lobburch Arentsd |
echtgenote van Symon Luytgensz | |
|
Lysbeth Jans |
weduwe van Jan Dircxsz | |
|
Maerten Willemsz |
||
|
Marie Dircksd |
echtgenote van Jan Dircxz | |
|
Marie Peters |
weduwe van Heyman Jansz | |
|
Marritgen Dircxsd |
echtgenote van Symon Fredericsz | |
|
Maritgen Heyned |
dochter van Guerte en Heinrick Walichsz of Heyne Waligsz? | |
|
Maritje Martensd |
||
|
Mathijs Jacobsz |
vader van Aechte en Baert? | |
|
Pieter Luytgensz |
echtgenoot van Guerte Simonsd, en wellicht de zoon van Luytgen Gerritsz en Trijn en de broer van Cornelis Luytgensz, Gerrit Luytgensz, Jacob Luytgensz, Jan Luytgensz en Symon Luytgensz | |
|
Pouwels Mathysz |
||
|
Rentge Dircks |
dochter van Dirck Reyersz en Catharyne Willemsd | |
|
Symon Fredericxz |
echtgenoot van Marritgen Dircxsd, hij ontving een geldboete ter 'civiele verbetering' | |
|
Symon Gerritsz |
||
|
Symon Luytgensz |
echtgenoot van Lobburch Arentsd, en wellicht de zoon van Luytgen Gerritsz en Trijn en de broer van Cornelis Luytgensz, Gerrit Luytgensz, Jacob Luytgensz, Jan Luytgensz en Pieter Luytgensz | |
|
Steffen Jacobsz |
echtgenoot van Guerte Maertensd | |
|
Styne Barents |
echtgenote van Jan Claesz | |
|
Trijn Aemkers |
Zij is op 15 april 1534 in Den Haag op de brandstapel verbrand. | |
|
Trijn |
weduwe van Luytgen Gerritsz, en wellicht de moeder van Cornelis Luytgensz, Gerrit Luytgensz, Jacob Luytgensz, Jan Luytgensz, Pieter Luytgensz en Symon Luytgensz | |
|
Trijntje Willems Bijstervelt |
dochter van kuiper Willem Dircxz Bijstervelt en Aechte Mathijsd | |
|
Tryn Pietersd |
||
|
Vredrick Geritsz |
||
|
Weyburch Claesd |
echtgenote van Jan Baertsz | |
|
Weyn |
dochter van Maritgen Geritsd | |
|
Weyn Claesd |
||
|
Willem |
echtgenoot van Aegte Melis. Hij is op 15 april 1534 in Den Haag op de brandstapel verbrand. | |
|
Willem Dircxz Bijstervelt |
kuiper, echtgenoot van Aechte Mathijsd en vader van Trijntje. Hij werd op 16 maart 1535 door het Hof van Holland ter dood veroordeeld. De doodstraf werd dezelfde dag nog in Den Haag voltrokken. | |
|
Willem Maertensz |
||
|
Wouter Jansz |
||
|
Yef Jansd |
echtgenote van Claes Jacobsz | |
|
Zybert Dircksz |
||
|
Zybrant Dircxz |
Aeff (of Nele) Pietersdochter 'es uuyt Crommeniersdijck off daeromtrent van geboorte', meent Fye Danen van Loenen als zij op 17 mei 1535 wordt ondervraagd door de autoriteiten. Of Aeff/Nele inderdaad afkomstig was van Krommeniedijk is onduidelijk, maar het is een feit dat zij de vrouw was van een van de meest bekende dopers in die tijd: Jacob van Campen/Kampen, alias Jacob Jansz van IJsselmuiden, alias Coomans. Als Aeff/Nele inderdaad op Krommeniedijk is opgegroeid, dan heeft ze in de kerk aldaar de hervormde preken van Cornelis Pieters kunnen aanhoren en heeft ze de Leidse vluchteling gekend. In de winter van 1533-1534 trouwde zij met Jacob van Campen, die in de herfst van 1533, als een van de twaalf apostelen van Jan Matthijszoon van Haarlem, begonnen was aan een tocht vanuit Münster om het woord te verkondigden en te herdopen. Die tocht bracht hem via Westfalen naar Oost-Friesland en van daar naar Groningen en Friesland. Ook Noord-Holland deed hij aan en het is goed mogelijk dat hij toen Aeff/Nele Pieterssdochter heeft ontmoet. Van Campen was overigens geen mooie man. Fye Danen van Loenen omschrijft hem als 'een middelbaer man, vael van verwe (gelaatskleur), zeer teeder ende mager'.
Jacob van Campen is geboren in IJsselmuiden, in het jaar 1505. Hij was van beroep droogscheerder (een beroep in de lakennijverheid) en marskramer, maar kreeg van Jan van Leiden de titel 'bisschop der wederdopers te Münster' en later 'bisschop der wederdopers te Amsterdam', hoewel dat laatste door sommigen wordt betwijfeld. Hij was zelf door Pieter de Houtzager gedoopt en deze had hem het ambt van het dopen opgelegd, waarna ze samen vanaf begin februari 1534 meer dan honderd mensen in Amsterdam hebben gedoopt. Van Campen hield er geregeld samenkomsten tussen de Jan Roodenpoort en de Korsjespoort, maar anders dan De Houtzager, probeerde hij de wederdopers te overtuigen niet naar Münster af te reizen en rustig te wachten tot God hen kwam helpen. Hij was namelijk geen voorstander van geweld en revolutie, en bekritiseerde polygamie.
Het mocht echter niet baten. In een plakkaat van 23 februari 1534, dat door de stadhouder van Friesland, Georg Schenck van Toutenburg, werd uitgevaardigd, wordt Jan van Campen genoemd (samen met prominente dopers als Melchior Hofmann, Obbe Philips en Pieter de Houtzager) als 'verleyders ofte bedriegers, die in den lande omgaen, die de luyden wederdopen ende quade geinficeerde dwalingen ende secten leren'. Toen op 11 februari 1535 een aantal wederdopers naakt door Amsterdam renden om op te roepen tot revolutie, hielden de autoriteiten Jacob van Campen daarvoor verantwoordelijk en was de jacht op hem geopend. Echter, zijn volgelingen verraadden hem niet, zelfs niet als ze er (zoals op 2 maart 1534 in Amsterdam was afgekondigd) een beloning voor konden ontvangen of ze met de dood bedreigd werden. De weduwe en haar zoon die Van Campen in hun huis - onder een berg turf - verborgen hielden, werden als straf in de deuropening van hun woning opgehangen.
Jacob van Campen werd door de schepenen van Amsterdam op de pijnbank ondervraagd, waarna hij bekende door Pieter Houtzager herdoopt te zijn, en zelf ook in Amsterdam, Leiden en Aalsmeer vele anderen herdoopt te hebben. Hij bekende in Amsterdam de naam van bisschop te hebben gevoerd, maar hoe zwaar ook gepijnigd, heeft hij nooit bekend iets te maken hebben gehad met de aanslag van de naaktlopers. Op 10 juli 1535 werd een vonnis over hem geveld en diezelfde dag uitgevoerd.
Hij kreeg een blikken mijter op zijn hoofd met twee hoorns, die beschilderd was met het wapen van Amsterdam, en werd zo een paar uur op het schavot te kijk gezet. Dat was om zijn titel van 'bisschop van Amsterdam' te bespotten (maar vreemd genoeg tevens een verwijzing naar Jezus van Nazareth die een doornenkroon opkreeg als 'Koning der Joden' en daarmee beschimpt werd). Vervolgens werd zijn tong uitgerukt, als straf voor zijn valse leer, en zijn rechterhand afgehakt, als straf voor het herdopen. Daarna werd hij onthoofd met het hakmes van een vleeshouwer en werd zijn lichaam verbrand. Het hoofd met de mijter daar nog op en de rechterhand werden als afschrikwekkend voorbeeld op de Haarlemmerpoort geplaatst.
Wat er met Aeff/Nele gebeurd is, is een raadsel. Ondanks alle martelingen heeft Jacob van Campen zijn vrouw niet verraden, al drong men hem daartoe met de pijnbank.
Index |
Activiteiten |
Contact |