Predikanten

Vanaf 1584 is bekend wie er in de kerk van Krommeniedijk gepredikt heeft. Hieronder volgt een lijst van deze ‘Dienaren des Woords’.

1584-1592 Ds. Wouter Hendricksz in gemeenschap met Crommenie. Hierna vertrok hij naar Simonshaven en daarna, in 1595, naar Nieuw-Hellevoet en Hellevoetsluis, waar hij in 1599 gestorven is. Met het vertrek van dominee Hendricksz zijn de kerkelijke gemeentes van Krommenie en Krommeniedijk van elkaar gescheiden. Krommenie kreeg een eigen predikant.
 1593-1623 Ds. Claes Claesz Deze predikant te Uitgeest (getrouwd met Josijngen Pieters) nam ook op Krommeniedijk plus Knollendam de eredienst waar. De gemeente telde 60 lidmaten. Maar omdat Claes Claesz heel swack sijnde ende sulcx (diensten verzorgen) niet langer connende doen verzochten de predicanten van de Classe van Haarlem op 20 november 1623 dat Crommeniersdijck met Knollendam samentlijcken met een ghoedt predicant mogen werden voorsien, also de religie ende de ghemeente van de ghoede ingeseetenen derzelver, de religie toeghedaen, zeer is aenwassende, sodattet moeyelijck is datte zelve als schapen sonder herder moeten doolen.Op 1 december 1629 (toen Claes Claessen ongeveer 58 jaar oud was) is hij des sondachs achtermiddachs onder het gebedt, dat in de kerke (van Uitgeest) doen gedaen werdt, salichlijck in den Heere ontslaepen, doen den voormiddach sijne dochter Anne Claessen met haeren manne Cornelijs Jansen getrouwt was tot grote blijdschap van den Vader.
 1623-1643 Ds. Jacobus Hovius (Hoevijus) in combinatie met Knollendam. Hij vertrok in januari 1643 naar Haarlem en is daar in februari 1657 gestorven.In zijn tijd werd de Nauernase vaart gegraven, waartegen ‘de gemene buijren van de Westzijde van Cnollendam’ bezwaar maakten, aangezien hierdoor hun ‘kerckwech gaende van Knollendam naar Crommenierdijck’ zou worden ‘doorgedolven’. De Nauernase vaart kwam er toch, maar het bestuur van de Schermeer keerde een schadevergoeding uit van fl. 358,-.Ook al was het grootste deel van de Krommeniedijkse gemeenschap overgegaan tot het protestantisme, toch maakten de rooms-katholieken er nog lang de dienst uit. In 1640 was sprake van politieke chaos op Krommeniedijk. Het bleek onmogelijk dat de wetshandhaving ‘behoorlijck ende met goede ordre wierde geadministreert’, omdat de ‘Schepenen altijt uyt de voornaamste Rooms-ghesinden worden gekoren.’
 1643-1653 Ds. Johannes Ampsingius (of Ampsing) in combinatie met Knollendam. Hij was de zoon van Samuel Ampsingius, predikant te Haarlem, en Catharina van der Weghe, en de kleinzoon van predikant Joannes Assuerus Ampzing. Samuel Ampsingius was tevens schrijver en dichter. Frans Hals heeft hem in 1632, op 41-jarige leeftijd, geportretteerd. Johannes Ampsingius kwam op 14 februari 1656 met het schip ‘West-Friesland’ in Batavia aan, om van daaruit door te reizen naar Formosa en daar het heil te verkondigen. Hij was een pleitbezorger van de Nederlandse taal in de kerk en op school, maar zijn denkbeelden sloegen niet aan. Op 24 november 1657 is hij overleden in Ta-kau op Formosa. Hij liet Johanna van Rijssen als zijn weduwe achter.
 1654-1664 Ds. Michael Kintius (of Kintsius) in combinatie met Knollendam, tot op 12 maart 1657 besloten werd dat dit dorp ook een eigen predikant behoorde te krijgen. ‘De saeck Cnollendam’ ontving een startkapitaal van zevenhonderd gulden, waarna Knollendam (en Markenbinnen) een zelfstandige kerkelijke gemeente werden. op 19 augustus van datzelfde jaar trouwde de predikant met Judith Hendricksdr. Hij was toen weduwnaarvan Grietje Jans van Delden. Dominee Kintius vertrok in 1664 naar Schellingwoude, waar hij in februari 1704 op 83-jarige leeftijd overleed.
 1664-1684 Ds. Ahassverus Schalkenius (Assuerius Schalckenius) Dominee Schalkenius is op 30 september 1684 in Amsterdam overleden, maar naar zijn wens is zijn lichaam naar Krommeniedijk gebracht, om daar (nog in de vorige kerk) te worden begraven. Zijn grafzerk is nog te vinden in het huidige kerkgebouw.
1685-1728 Ds. Wilhelmus Pekstok (Pikstok) De ouders van Wilhelmus (Willem) Pekstok waren Wilhelmus Pekstok senior (geboren rond 1635 in Keulen en gestorven op 29 september 1691) en Caterina/Katalina Saragon (geboren rond 1636 en gestorven op 3 februari 1681), dochter van een zilversmid. Ze trouwden op 11 april 1656 en stonden aan het hoofd van een internationaal bloeiende verfhandel die gevestigd was in Amsterdam. Diverse van hun recepten voor pigmenten en verfstoffen zijn bewaard gebleven, waaronder een uitgebreid recept voor het verkrijgen van vermiljoen. Na het overlijden van Pekstok senior erfde de oudste zoon – Pieter – het familiebedrijf. De jongste zoon – Willem – werd predikant te Krommeniedijk.Dominee Pekstok was getrouwd met Eleanora Herberdine (Gerberdina) van Rensselaer, een kleindochter van Kiliaen van Rensselaer.
 1729-1729 Ds. Henricus Zegerius Hij is begraven in de vorige kerk, maar zijn grafzerk is nog te vinden in het huidige kerkgebouw.
 1730-1748 Ds. Jacobus Kampen (Campen) Deze dominee liet een indrukwekkende collectie boeken na, die verkocht werd door Jacob Maagh:
‘JACOB MAAGH, Boekverkoper over de Kaesmarkt te Alkmaer, zal op Maendag den 14 April 1749 en volgende dagen, ten zynen huyze verkopen een extra fraeye BIBLIOTHEEK in allerhande Faculteyten en Taelen, voornamentlyk Theologise, Regtsgeleerde, Historise, Poëtise, Reysbeschryvingen en Miscellaneise Boeken, alle zeer net gebonden; nagelaten door wylen den Eerw. Heer Jacobus Campen, in zyn Eerw. Leeven geagt Predikant te Crommeniedyk; nevens een groote Verzameling van veele Schoone en welgeconditioneerde BOEKEN, meede in allerhande Faculteyten en Taelen, waer onder veele fraeye Werken, extra mooy gebonden, bestaende in Suykers Werken, M. Konings Woordenboek, Aitsma, Zaeken van Staet en Oorlog; Bor, Historien; Goeré, Joodse en Mosaïse Oudheeden; Sekkendorf, Historien; Flavius Josephus Werken, Bascage, Vervolg op Josephus; en meer andere beste Werken. De Catal. zyn te bekomen te Amst. by S. van Esveldt, in de Beurssteeg; in alle Steeden by de voornaemste Boekverkopers, en te Alkmaer by den gem. Jacob Maagh.’

Ds. Lambertus Twisker

1749-1791
1749-1791

In het kerkgebouw van Krommeniedijk bevindt zich een oorkonde die vervaardigd is ter gelegenheid van het huwelijk van Lambertus Twisker, de eerste dominee van het huidige kerkgebouw, en Maria Boogaerdt. De oorkonde verkeert in slechte staat; vochtplekken tasten het papier aan. De tekst op de oorkonde is als volgt:

LAMBERTUS TWISKER Gerritsz. Gebooren te WINKEL 14 Juny 1723 EN MARIA BOOGAERT Gebooren te AMSTERDAM 23 Febr A 1731 Zijn in den Egtenstaet ingesegent met elkanderen te KROMMENIEDYK 23 October A 1757.

Zij werden in de echt verbonden door dominee Joannes van Herwerden, predikant te Jisp.

Zes jaar nadat Lambertus weduwnaar geworden was, op 12 februari 1786, hertrouwde hij met Gezina Woudenberg. Bij Lambertus’ dood verkondigde zij het volgende:
‘Een zwaare en reeds meer dan een Jaar vooruitgeziene slag drukt my! de God des Levens, die voor zes Jaaren ons door de Huwelyksband vereenigde: verbrak heden avond onze genoeglyken zamenwooning, daar hy myn waardigen Man, Ds. LAMBERTUS TWISKER, zints den Jaare 1791 Emeritus Predikant van Crommeniedyk, in den ouderdom van byna 75 Jaaren, door een zagten, en, zo ik vertrouwe mag, zaligen dood, in zyn Heerlykheid tot zich nam. Famielje en Vrienden, van welker deelneeming in myn verlies ik my verzekert houde, dienen dit tot bekendmaaking, met verzoek om van brieven van Rouwbeklag verschoond te zyn.
Edam, den 9 February, 1798′

1791-1792 Ds. Hendrik van Bork Hendrik van Bork (gedoopt op 14 juli 1761 te Wilnis) studeerde theologie in Leiden. Zijn vader, Gijsbert van Bork, was notaris, procureur en enkele jaren schout te Wilnis en Mijdrecht. Dominee Van Bork was predikant in Akersloot (09-07-1784 tot 04-11-1787) en Uitgeest (04-11-1787 tot 28-08-1791). Vervolgens werd hij benoemd tot predikant te Krommeniedijk, waar hij op 28 augustus 1791 samen met zijn echtgenote Maria den Exter, ging wonen. Maria is daar op 7 mei 1792 in het kraambed overleden. Kort daarop, op 3 juni 1792, werd Hendrik van Bork beroepen te Wognum en Wadway. Hij huwde daar op 21 februari 1793 met Lijsbeth Maats. Op 12 mei 1805 werd hij beroepen te Wormerveer waar hij op 18 maart 1818 gestorven is.
1792-1795 Ds. Jacobus (van) Oostveen Hij kwam in 1792 van Venhuizen en vertrok in 1795 naar Zandvoort, na een vervelend voorval op 1 april, waarover dominee Boeke in zijn boek over Krommeniedijk schrijft.Jacobus Oostveen was op die datum, om het middernachtelijk uur, met twee collega-predikanten – alle van genoegsame ouderdom – op weg naar huis. Zij waren in Krommenie op bezoek geweest bij een vierde predikant. Op de Uitweg kwamen zij Dirk Coertse en Poulus Visser tegen en Coertse vroeg de dominees: ‘Is het te Crommenie nu niet oranje boven?’
Dominee Oostveen antwoordde dat het er stil was.
Coertse regeerde met: ‘Het is te Crommeniedijk wel Oranje boven, want de Trommel wordt reeds geslagen.’
Op Crommeniehorn kwamen de drie een grote groep mannen en vrouwen tegen, en een van hen sloeg op een trom. Zij werden vergezeld door Meckelenburgse troepen, die ingekwartierd waren op Krommeniedijk, en schreeuwden: ‘Oranje boven! De Keezen onder! Gaat dat niet goed, Domenie?’, daarop rukte een van hen de pruik van het hoofd van de dominee en smeet deze op de grond.
Dominee Oostveen bleef rustig en zei: ‘Vrinden is dat nu ordentelijk en bescheiden gehandelt?’, waarna hij de pruik opraapte en weer op het hoofd zette.
De drie vervolgden hun tocht en kwamen verderop een paar vrouwen tegen, die ‘Oranje-boven!’ schreeuwden en een fles drank met zich meedroegen. Ze vroegen: ‘Domenie wilje ook eens drinken op de gezondheid van de Prins. Gaat het nu niet goed?’De predikanten vonden echter dat het helemaal niet goed ging en deden hun beklag bij de authoriteiten.
1796-1819 Ds. Johannes Rollerus Hij was van 1784-1796 predikant in Durgerdam.
1820-1875 (gemeente vacant)
1877-1880 Ds. Jacob van Waning Bolt Deze predikant was getrouwd met Emine Wichers. Hun zoon Hendrik Herman, geboren op 16 augustus 1879, werd op 5 oktober in de kerk gedoopt. In 1880 vertrok de familie naar Nes, op Ameland.
1881-1882 Ds. Barend Dirk van Starkenborg van Straten Hij kwam in 1881 van Eenigenburg en vertrok in 1882 naar Bergeyk. Dominee Van Starkenborg van Straten was getrouwd met Emile Auguste Wirtz.
1883-1889 Ds. Nicolaas Caro Hij kwam in 1883 van Odijk en vertrok in 1889 naar Zoelmond. Zijn echtgenote Catharina van Beesd, afkomstig uit Utrecht, hielp als zuster van het Witte Kruis dorpsgenoten. Het echtpaar had vijf kinderen.
1889-1892 (gemeente vacant)
1892-1903 Johannes Justus Henkel Over deze in 1882 uit De Wilp gekomen godsdienstonderwijzer schrijft dominee Boeke dat hij hier jarenlang met vrucht werkzaam was en de naam van dominee verwierf, omdat de dorpsbewoners tegen hem opzagen. Hij droeg een baard en daar hij aan het linker oog blind was, placht men hard, maar typerend te zeggen: “éénoog is Koning!” Hij overleed in april 1903, waarna zijn echtgenote, Grietje Meyer, en zijn kinderen naar Den Haag verhuisden.
1904-1919 (gemeente vacant)
1920-1929 Ds. Petrus Bruining
1929-1933 Ds. Dirk E. Rook hulpprediker, predikant in Assendelft
1933-1936 (gemeente vacant) In 1935 werd een fonds opgericht tot het verkrijgen van een predikants-tractement te Krommeniedijk. Hieronder is het reglement weergegeven:

 

reg1

reg2

 

 

reg3

reg4

Ds. Rudolph Boeke

1936-1944

Rudolph Boeke (geboren in 1906) werd in 1936 aangesteld als predikant van de Hervormde Kerk van Krommeniedijk, en tevens van Knollendam (waar hij ging wonen) en Markenbinnen. Hij schreef in 1950 de publicatie Krommeniedijk en zijn kerk, waarmee hij als eerste een historisch overzicht gaf van het dorp. De informatie op deze website is grotendeels op zijn onderzoek gebaseerd.

In 1957 promoveerde dominee Boeke aan de Universiteit Leiden met een dissertatie getiteld Devinatie met name bij Rudolf Otto. Verschillende Krommeniedijkers waren bij de verdediging van zijn proefschrift aanwezig. Rudolph Boeke reisde veel, in Europa en in Noord-Amerika. Hij was voorganger van de Protestantenbond in Rotterdam en stichtte daar in 1972 Interreligio, het centrum voor godsdienstige contacten, en een Raad voor Religies. In 1981 verbond hij zich aan de Faculteit voor Vergelijkende Godsdienstwetenschappen in Antwerpen. Hij overleed op 21 januari 1994 en is begraven in Hogebeintum, op de begraafplaats van een van de kerken waar hij aan verbonden is geweest.

Afscheid van dominee Rudolph Boeke, op 20 augustus 1944

Van links naar rechts staand: Willem Bak, Pieter Rol (Klaaszoon), Corrie (Luten-)Reijne, Neeltje (Baartse-)Brasser, Lies Kleijne, dominee Rudolph Boeke, Barbara (Koning-)Oortwijn, Sjaakje Hoogland, Dora (Velthuis-)Rol, Atie (Lodder-)de Heer, Gerrit Los, Cor Koomen en Jan Schermer. Van links naar rechts zittend: Jaap Breeuwer, Klaas Reijne (Gerritszoon), Klaas van Harlingen, Jacob Klop, Jan Baas, Antje (Reijne-)Helder, Aagje (Booy-)van Egmond, Anna (Rol-)Wuurman, Barbera (Los-)Reijne, Eva (IJff-)Muis, Hannie (Baartse-)Brasser, mevrouw (Klop-)Huslage, Maartje (Bak-)Does, mevrouw J.A.M. (Baas-)van Heukelom, Cornelia (Wouda-)de Boer, Martha (van Nieuwenhuizen-)Dieteker, mevrouw (Jacobs-)Wals, Trijntje (IJff-)Dik en mevrouw L.M. (de Heer-)Honsbeek.
Van links naar rechts staand: Willem Bak, Pieter Rol (Klaaszoon), Corrie (Luten-)Reijne, Neeltje (Baartse-)Brasser, Lies Kleijne, dominee Rudolph Boeke, Barbara (Koning-)Oortwijn, Sjaakje Hoogland, Dora (Velthuis-)Rol, Atie (Lodder-)de Heer, Gerrit Los, Cor Koomen en Jan Schermer.
Van links naar rechts zittend: Jaap Breeuwer, Klaas Reijne (Gerritszoon), Klaas van Harlingen, Jacob Klop, Jan Baas, Antje (Reijne-)Helder, Aagje (Booy-)van Egmond, Anna (Rol-)Wuurman, Barbera (Los-)Reijne, Eva (IJff-)Muis, Hannie (Baartse-)Brasser, mevrouw (Klop-)Huslage, Maartje (Bak-)Does, mevrouw J.A.M. (Baas-)van Heukelom, Cornelia (Wouda-)de Boer, Martha (van Nieuwenhuizen-)Dieteker, mevrouw (Jacobs-)Wals, Trijntje (IJff-)Dik en mevrouw L.M. (de Heer-)Honsbeek.
1944-1950 Ds. P. Cannegieter consulent, predikant te Krommenie, tevens algemeen secretaris van de Nederlandse Vereniging van Vrijzinnige Zondagsscholen (NVVZ).
1944-1950 Mevrouw Ds. J.K van den Brink hulpprediker
1950-? Ds. J. van Beek in combinatie met Uitgeest
?-1967 Ds. L.J. Huisman in combinatie met Uitgeest

 Foto van dominee Huisman en zijn gezin, via Barbara Koning-Oortwijn
Foto van dominee Huisman en zijn gezin, via Barbara Koning-Oortwijn
1967-1977 Ds. P.C. Schoonenboom in combinatie met Krommenie
1977-1986 Ds. Marius J. de Geus in combinatie met Krommenie